AGRO SAVJET: Kako napraviti gajilište za proizvodnju šampinjona

Datum:

Share post:

U intenzivnom gajenju šampinjona postoje gajilišta u kojima se odvija čitava proizvodnja počev od unošenja zasijane podloge do kraja čitavog ciklusa. Sve se odvija u jednom objektu – prostoriji.

Takav način gajenja naziva se jednozonskim sistemom, pri čemu se gajilište koristi svega tri-četiri puta godišnje. U takvim gajilištima treba da se obezbijedi odgovarajuća mikroklima za nesmetan rast i razvoj pečurki. Tako, recimo, ona moraju biti tako prilagođena uslovima gajenja šampinjona pri čemu će biti obezbijeđena optimalna visoka temperatura tokom inkubacije a isto tako i niža temperatura, uz intenzivno provjetravanje tokom plodnošenja i berbe.

Veličina ovakvih gajilišta zavisi od više faktora. Najveći uticaj ima stepen mehanizovanosti u procesu proizvodnje. Najbolje je ako se veličina kreće oko 150 kvadratnih metara rodne površine. Inače, veličina ovakvih gajilištą može da se kreće od 50 do 800 kvadratnih metara. Ne i smjelo da bude manje od tri gajilišta, jer se s manjim brojem gajilišta javlja problem radnih špiceva, a i neujednačene su količine ubranih šampinjona, što otežava prodaju plodova u svježem stanju.

Sa četiri objekta približno iste veličine potpuno se mogu eliminisati radni špicevi i sa pravilnim zasnivanjem gajilišta može se proizvesti skoro ista količina plodova tokom jedne nedjelje. Zbog sedmičnog zasnivanja proizvodnje obično se praktikuju tri, šest, devet i dvanaest gajilišta. Pošto jedan ciklus traje oko deset nedjelja, onda se svake nedjelje zasniva jedno ili više gajilišta. Ako je manje od deset gajilišta, na primjer, tri, tada se svake treće nedjelje zasniva novo gajilište i tako redom.

TESTNA REKLAMA

Intenzivniji vid gajenja šampinjona zahtijeva specijalizovane objekte tako da se pojedine faze rasta šampinjona odvajaju zbog različitosti uslova koje pečurke zahtijevaju tokom gajenja. Prvih petnaest dana, kada šampinjoni zahtijevaju višu temperaturu, podloga se  stavlja u inkubacione sale, gde je gustina stavljanja podloge mnogo veća nego u gajilištima, jer se tokom dve nedjelje ne obavljaju nikakvi radovi.

Inkubaciona sala treba da ima ventilacioni sistem, i to takav da obezbijeđuje podjednaku temperaturu u svim dijelovima sale, a po potrebi da izbaci suvišnu toplotnu energiju iz prostorije, koja se stvara prilikom rasta micelije. Nakon završene inkubacije podloga se prebacuje u gajilište gdje će početi plodnošenje i berba. Tokom prebacivanja podloge iz jedne u drugu prostoriju odmah se zasijana masa pokriva i zaliva, kako se to ne bi radilo u gajilištu. To se radi zbog lakšeg održavanja čistoće, tako potrebne u gajenju šampinjona.

Iz jedne sale mogu da se snabdijevaju tri gajilišta, jer proces plodonošenja i berbe je za tri puta duži od inkubacije. Voditi računa da u gajilištu postoji dobar ventilacioni sistem kako bi se tokom čitave godine obezbjeđivalo dovoljno svježeg vazduha, a time održavala odgovarajuća mikroklima.

Malo gajilište (za porodične potrebe, eventualno i za prodaju gljiva u malim količinama).

Za tonu podloge potrebna je efektivna radna površina od 10 kvadratnih metara. Za staze  prilaz ostaviti 2 do 3 kvadratna metra površine. Takvo gajilište može se podići u nekoj staroj prostoriji (objektu). U cilju što jeftinije (rentabilnije) proizvodnje, najbolje je ako su te prostorije smještene pod zemljom (podrumi). U takvim prostorijama najslabija je oscilacija temperature. Za jednu porodicu, u ovakvoj prostoriji, može se proizvesti dovoljno gljiva, čak 1 u jednom talasu (turnusu).

Uslov je da se sa gajenjem gljiva počne pred početak proljeća do polovine marta, kako bi se berba završila do ljetnjih dana. Još je bolje ako turnus počinje u septembru. Naravno, u podrumima ili polupodrumima temperatura ne smije da padne ispod tačke na kojoj šampinjoni ne rastu. U tom slučaju nije isključeno plodonošenje gljiva sve do proljeća. Kod proljećnog ciklusa proizvodnje toplo i suvo ljeto prekida plodonošenje, čak i podloga može da propadne.

Količina od 1000 kilograma podloge može se smjestiti i na mnogo manju površinu. Riječ je o gajenju šampinjona na policama. Zavisno od širine objekta, police mogu biti postavljene na dva načina. U uzanım prostorijama, obično na dva bočna zida postave se police širine 60 santimetara. Prvi nivo polica odignut je od zemlje 5 do 10 santimetara, a svaki sljedeći nivo je odmaknut od donjeg 55 do 60 santimetara. Sa ovakvim rasporedom polica po visini, mogu se u jednoj relativno niskoj prostoriji postaviti police na tri nivoa. To je otprilike visina koju može da dosegne čovjek srednje visine, bez pomoći merdevina.

U široj prostoriji mogu se napraviti duple police. Postavljaju se na sredini prostorije. Širina im je 120 santimetara, razmak izmedu nivoa je kao i u gore navedenom slučaju. Pri ovakvom gajenju rad je mnogo lakši, jer je moguć prilaz gljivama sa svih strana. To omogućuje i bolju njegu gljiva, lakše je provjetravanje i kontrola cijelog procesa proizvodnje.

Police se, inače, mogu napraviti od drveta ili metala. Najpogodnije su police od metala, jer dugo traju, ali je važno da ne korodiraju. Drvo kraće traje i treba ga često dezinfikovati.

Uspjeh u gajenju šampinjona umnogome zavisi od pravilne izmjene vazduha (ventilacije). Prirodnom promajom praktično je nemoguće obezbijediti provjetravanje kakvo šampinjoni zahtjevaju. Otuda neophodnost postavljanja ventilatora. Ventilator treba da obezbijedi desetostruku izmjenu vazduha. Takve su potrebe šampinjona u ekstenzivnim uslovima gajenja.

Da se spriječi ubacivanje nepovoljnog spoljnjeg vazduha, ispod ventilatora treba ugraditi tzv. mješačku kutiju kojom se reguliše odnos svježeg i recirkuliranog vazduha U objektima gdje se šampinjoni proizvode u dva navrata tokom godine grijanje nije potrebno.

Ako je kvalitetna podloga i pokrivka savjesno pripremljena, uz dobre mikroklimatske uslove, u ovako malom gajilištu može se očekivati prinos od 200 kilograma šampinjona, 1 to tokom tri mjeseca proizvodnje.

Pri intenzivnom gajenju moguće je postići i pet turnusa, jer se šampinjon mogu gajiti i zimi. Uslov je grijanje gajilišta. Pri takvoj proizvodnji moguć je prinos od preko tonu gljiva.

Treba istaći, da je visok prinos najviše vezan za kvalitetno napravljenu podlogu. Zato je podlogu najbolje nabavljati od provjerenih i iskusnih proizvođača. Isto se odnosi i na nabavku pokrivke, a da se i ne govori o nabavci micelije.

Kvalitetna i zasejana podloga može se nabaviti kod proizvođača.

Dešavanja u Bijeljini
Foto: pixabay.com

Izvor: agrosavjet.com

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

spot_img

POVEZANE VIJESTI

STRUČNI UGAO: Izgradnja malih hidroelektrana na kanalskom sistemu u Semberiji

Osnovnu kanalsku mrežu na području Semberije čine primarni kanali: Glavni obodni kanal (GOK), Majevički obodni kanal (MOK) i...

Evropski parlament donio odluku: Uvodi se jedinstven punjač za mobilne uređaje

Evropski parlament usvojio je danas pravila o uvođenju jedinstvenog porta za punjenje mobilnih telefona, tablet uređaja i kamera...

Ljubiša Petrović na čelu organizovanog odlaska na proteste opozicije u Banjaluku (foto, video)

Danas je u Bijeljini organizovan odlazak na najavljene proteste opozicije u Banjaluku. Kako je rekao Gradonačelnik Bijeljine i...

SNSD BIJELJINA: Ljubiša Petrović poziva na bojkot NSRS – DA LI SI SVJESTAN ŠTA RADIŠ?

Saopštenje GrO SNSD Bijeljina prenosimo u cjelosti: "Savezu nezavisnih socijaldemokrata je samo na tri biračka mjesta u Bijeljini upisano...